Velociraptor’un kick-boksçu akrabası bulundu

“Bodur ejder” dev bir hindi büyüklüğündeydi.

Büyük sürüngenler çağının sonlarında, orak biçimli iki kıskaca sahip benzersiz bir dinozorun yaşadığı bilinmekteydi. Bu yüzden, Romanya’da tek kıskaçlı, iyi bilinen ve vahşiliğiyle ünlü olan Velociraptor’un uzak bir akrabasının kalıntılarını bulan ve onun tuhaf bodur uzuvlarını ve çift kıskaçlı ayaklarını gören fosil avcılarının şaşırması çok doğal.

Fosil kâşifleri Ağustos sonunda dev bir hindi büyüklüğündeki bu dinozorun 65 milyon yıldan önceki bir zamanda, Geç Kretase Dönemi’nde yaşadığını ve etobur olduğunu açıkladı. Dinozora “Balaur bondoc” yani “bodur ejder” adı verildi. Romanyalı bilim insanları ile diğer uzmanlar, Balaur’un iskeletinin o dönemin Avrupa’sında yaşayan yırtıcı dinozorlardan kalan iskeletlerin ilk eksiksiz örneği olduğunu vurguladı. Bilim insanlarına göre bu keşif, Avrupa’nın çok eski bir döneminde var olan ve bugünden büyük farklılıklar gösteren bir ekosistemde yaşayan dinozorların ve diğer hayvanların gelişimi açısından ipuçları sağlayabilir.

Avrupa, Kretase Dönemi’nin bitişinden önce açık denizlerdeki takımadalardan oluşuyordu. Önceki fosil keşifleri, Avrupa’daki yaşamın “ada etkisi” denilen bir yapıda olduğunu gösterdi. Otobur dinozorlar da dâhil olmak üzere, yalıtılmış ortamlarda yaşayan bu hayvanlar evrimleşerek kıtadaki akrabalarının daha ufak ve ilkel örneklerini oluşturdu. Balaur bu kalıba hem uyuyor hem uymuyor. Keşfi yapan ekibin The Proceedings of the National Academy of Sciences dergisindeki makalesine göre bu tuhaf tür, geç Kretase Dönemi Avrupa’sında adalarda yaşayan dinozorların sıra dışı doğalarına ilişkin kanıt sunuyor ancak buralarda yaşayan yırtıcıların tümünün ufak ve ilkel olmadıklarını ve tek bir bölgede yaşamadıklarını da gösteriyor.

Bilim insanlarına göre, yırtıcıların tek bir bölgeye özgü olmamaları Balaur’un Avrupa dışındaki bölgelerde yaşayan dinozorlarla akrabalığını gösteriyor. Bu durumda Asya ve Kuzey Amerika’daki canlılarla bağlantılar olmalıydı. Ancak araştırmacılar bu hayvanlarda “ada etkisinin” varlığının ve varsa bunun ne şekilde ortaya çıktığının belirsiz olduğunu belirtiyor. Makaleye katkıda bulunan, New York’taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi’nin dinozor paleontoloğu Mark A. Norell, bir süre önce, “Böyle bir şeyi bulmayı uzun zamandır bekliyorduk. Bu cidden tuhaf bir fosil” dedi. Araştırmacılar Balaur iskeletinin ayak, bacak ve leğen kemiğinde, diğer yırtıcı dinozorlarda görülmeyen en az 20 adet ayırıcı özellik tespit etti. Bunların en sıra dışı olanı, her ayakta bulunan ve birisi büyük ayak parmağından diğeri de ikinci parmaktan gelişen iki keskin kıskaç. Görünüşe bakılırsa, kalın alt uzuvlar avı kavramaya ve karnını deşmeye yarıyordu.

Fosilleri inceleyen Columbia Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Stephen L. Brusatte, Velociraptor ile kıyaslandığında “Muhtemelen bir koşucudan çok kickboksçuya benzeyen Balaur, tıpkı bugünkü yırtıcılar gibi kendinden daha iri hayvanları avlıyor olabilirdi” dedi. Brusatte, Balaur’un “Şu ana kadar bildiklerimizden tamamen farklı, yeni bir yırtıcı dinozor türü” olduğunu belirtti.

Sabah

Reklamlar