Çiğnemeden yutan, büyüyor

Yıllardan bu yana dinozorların nasıl bu kadar büyüdüklerini araştıran Bonn Üniversitesi bilim insanı Martin Sander, dev uzun boyunlu dinozorların hızlı yemek yediklerini buldu. Dinozorlar yiyeceklerini çiğnemeden yuttukları için bu kadar büyüyebilmişler.

Genelde 35m uzunluğunda ve 100 ton ağırlığında olan etçil dinozorların gizi bir türlü çözülememişti. Hayvanlar dünyası için basit bir kural geçerli. Bir hayvan ne kadar büyükse, beslenmek için o kadar zaman ayırır. Mesela fil muazzam iştahını kapatabilmek için günde 18 saatini karnını doyurmak için geçirir.

Son araştırma bu kuralın uzun boyunlu dinozorlar için geçerli olmadığını gösteriyor. Çünkü bu hayvanlar o kadar büyüktü ki kalori ihtiyaçlarını kapatabilmeleri için bir günün otuz saat olması gerekirdi diyor araştırmacı. Çiğnemek, besinlerin daha hızlı sindirilmesine yardımcı olur. Öğütülmüş besin küçülür, yüzeyi büyür. Bu şekilde sindirim enzimleri daha etkili olur. Anlaşıldığı üzere dinozorlar bitkileri kopardıktan sonra çiğnemeden yutuyordu. Öğütücü dişler olmadığı için bu sindirim süreci dev dinozorlarda bile birkaç gün sürmüş olmalı. Fakat mideleri o kadar büyüktü ki buna rağmen yirmi dört saate yeterli enerji üretebiliyorlardı. Bu nedenle dinozorların gelişmiş çiğneme kaslarına ihtiyaçları yoktu ve göreceli olarak küçük ve basit yapılı çenelere sahipti. İşte bu sayede de boyunları bu kadar uzayabilmişti.

Tahminlere göre sauropodlar, her şeyden önce atkuyruğu otuyla besleniyordu. Atkuyruğu otu yüksek enerjili bir bitki. Ot çok fazla silikat içerdiği için tıpkı zımpara kâğıdı gibi etkimekte. Ancak çiğnenmediği sürece bu pek sorun olmuyor. Amerikalılar sauropod dişlerinin sık sık yenilendiğini, hatta bazı dişlerin aydan aya değiştiğini saptamışlardı (Biological Reviews).

Cumhuriyet

Reklamlar