Katı beslenme için özelleşmiş dişlere sahip ilk kuş fosili

130107082602-large

Çevresel ortamın çeşitliliğini yansıtan, ölçüleri ve şekilleri açısından da büyük farklılıklar gösteren ispinoz kuşlarının gaga şekilleri, Darwin’in evrimsel uyumunun klasik bir örneğidir. Günümüzde, kuşlar yiyeceklerini yönlendirmek için bir gagaya sahiplerken, yeni bulunan bir fosile göre kuşların atalarının, beslenmelerine uyum sağlayacak şekilde evrimleşmiş diş yapıları vardı.
Sulcavis geeorum isimli ilkel kuşların diş yapısı hakkındaki çalışma Journal of Vertebrate Paleontology dergisinin son sayısında yayınlandı. Çalışmaya göre, bu kuş türünün dişleri sayesinde böcek ya da yengeç gibi sert dış iskelete sahip avlarını yeme kabiliyetleri olduğu belirtildi. Araştırmacılar, yeni fosil örneğinin dişlerinin, ilk kuşların bilinen diş şekli çeşitliliğini ve daha önce anlaşılamayan çevresel çeşitlilik hakkındaki ipuçlarını oldukça artıracağını düşünüyorlar.

Sulcavis geeorum, Çin’in Liaoning bölgesinde Erken Kretase Dönemi’nde (121-125 milyon yıl önce) yaşamış enantiornithine bir kuştur. Enantiornithine kuşlar ise, dinozorların zamanı olan mezozoik zamanın sayıca en fazla olan ilk kuş türleridir. Sulcavis, gagasında diş minesi bulunan ilk kuş türüdür. Kuşlardan evrilen dinozorlar, et yemek için özelleşmiş karnivor dişleri ile karakterizelerdir. Enantiornithine’ler, kuşlar arasında diş şekil çeşitliliğinin ve en az diş azalımının görüldüğü tek gruptur. Bulunan yeni enantiornithine, daha sert yiyecek maddelerine karşı dişi güçlendiren iç yüzeydeki oluklarıyla sağlam bir diş yapısına sahip.
Daha önceki hiçbir kuş türünde kabarıklıklar, çizgiler, tırtıklı kenarlar ya da diş şekliyle ilgili herhangi bir form gözlemlenmemişti. Yayınlanan çalışmanın yazarlarından Jingmai O’Connor, diğer kuşlar dişlerini kaybederken enantiornithine’lerin yeni morfolojiler ve diş özellikleriyle evrildiklerini, Kretase Dönemi’nde bu kadar başarılı olan enantiornithine’lerin neden öldüklerini anlayamadıklarını ve belki de bu yok oluşta beslenme alışkanlıklarının değişmesinin rolü olabileceğini belirtiyor.

Kaynak: “First fossil bird with teeth specialized for tough diet”, ScienceDaily, http://www.sciencedaily.com/releases/2013/01/130107082602.htm.

Hazırlayan: Ar. Gör. Anıl Cebeci
Haliç Üni. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

Bilim ve Gelecek

Reklamlar