7000 yaşındaki insan kemikleri açık ten renginin evrimi için yeni bir tarihi işaret ediyor

hunter-gatherer

Yeni genetik analizler erken avcı toplayıcı olan Avrupalı bir erkeğin koyu ten rengi ve mavi gözleri olduğunu ortaya çıkarttı.

Bugünkü  İspanya da 7000 yıl önce yaşamış olan erkeğin yapılan analizi , açık ten renginin düşünülenden daha geç evrildiğini gösteriyor.

Çalışmanın eş-yazarı  , İspanya Pompeu Fabra Ünv.’de   Paleogenom araştırmacısı olan Dr. Carles Lalueza-Fox , Nature dergisinde  yayınlanan yeni bulguların, açık ten rengi evriminin Afrika’ya kıyasla daha düşük güneş ışığına adaptasyon için değil, bunun yerine  tarımsal devrimle  başlayan yeni diyete uyum için ortaya çıktığını gösterdiğini belirtti.

Güneş ışığı değişimi:

Birçok biliminsanı açık ten renginin Avrupalılarda 40.000 yıl önce ,insanların tropik Afrika’yı, Avrupa’nın yüksek enlemleri için terkettikten hemen sonra, yavaş yavaş görülmeye başlandığına inanıyordu.

Avcıtoplayıcı adamın  koyu ten rengi bu tarihi sadece 7000 yıl öncesine kadar çekti. En azından bazı insanların daha önce düşünülene göre hatırısayılır derecede daha uzun süre Avrupa’da, Afrika’da evrilen koyu ten rengini kaybetmeden yaşadığını gösterdi. UV ışınlarının  düşük olduğu yüksek enlemlerde açık ten renginin D vitamini sentezi için, gerekli olduğuna inanılıyordu.

Biliminsanları bunun doğruluğuna inanmakta, çünkü insanların sağlıklı kemikler için D vitamine ihtiyacı var  ve bunu derilerinde  güneşten gelen UV ışını sayesinde sentezleyebilirler, fakat, avcı-toplayıcı adam da olduğu gibi, daha koyu ten rengi UV ışınlarının emilimini engeller.

Ancak yeni keşif  tek başına yüksek enlemin  Avrupalıların açık ten renginin evriminde tek etken olmadığını gösterdi. Şayet öyle olsaydı açık ten rengi bin yıl önce Avrupalılar arasında yaygın hale gelirdi.

2006 yılında İspanya  Cantabrian dağlarında  doğa yürüyüşü yapanlar tarafından, LBrana Arintero olarak bilinen labirent mağrada gömülmüş  iki erkek iskeleti bulundu.

Başta yetkililer bunların yakın tarihli  cinayet kurbanları olduklarını düşündü. Fakat  daha sonra yapılan analizler iskeletlerin yaşınının 7000 olduğunu ve hiçbir travma izi olmadığını ortaya çıkardı.  Lalueza-Fox; bedenlerinin paleolitik mezar alanlarında karakteristik olan kırmızı toprakla kaplı olduğunu belirtti.

Bu keşfin yapıldığı tarihlerde genetik teknikler iskeletleri inceleyecek düzeyde gelişmiş değildi. Birkaç yıl sonra, ekip iskeletleri tekrar gözden geçirdi ve bir iskeletin molar (azıdişi) dişinden  DNA örneği elde etti. (Diğer iskelet binyıldır suda bulunuyordu dolayısı ile onun DNAsı daha çok bozulmuştu.)

Mavi göz-koyu ten rengi 

Yeni DNA analizi şimdi bu adamın mavi göz gen mutasyonu taşıdığını fakat Avrupalı açık ten rengi mutasyonunu taşımadığını gösterdi.

DNA  aynı zamanda adamın güneyden çok  günümüz kuzey Avrupalılarıyla akraba olduğunu gösterdi.

Bu buluş İskandinavya‘ da neden açık mavi göz renginin  daha yaygın olduğunu da açıklayabilir. Kuzey  Avrupa’nın elverişsiz koşulları tarımsal devrimi geciktirdi, dolayısıyla İskandinavlar kendi avcı-toplayıcı geçmişlerinden gelen, -küçük bir erken avcı topalyıcı toplulukta ortaya çıkan rastagele mavi-göz mutasyonu da dahil- daha fazla genetik iz taşırlar.

Cilt değişimi 

‘Bu bulgular şuna işaret eder; Avrupalılar genetik geçmişlerinin çoğunda ,bugünkü çoğu insanın adlandıracağı  gibi açık tenli değillerdi.’ diyor, çalışmada yer almamış olan, Associazione Genetica Italiana başkanı Guido Barbujani..

‘Bunun yerine Neolitik devrimle ya da yiyecek toplamaktan üretmeye geçişle, gelen beslenmedeki değişim buna neden olmuş ya da katkı sağlamış olabilir.’

Besin üretimi teorisinde; tahıldan zengin beslenme neolitik çiftçilerde vitamin D eksikliğine yol açtı, böylece Avrupalılarsadece  bir kez tarıma geçişte, hızlı biçimde koyu cilt pigmentasyonunu kaybettiler çünkü bu onların güneşten D vitamini rahatlıkla sentezlemek zorunda oldukları andı.

Çeviren: Burçin Gürcan

Kaynak: livescience.com

Evrimselantropoloji.com

Reklamlar