Category Archive: Evrimsel biyoloji

Sudan Karaya İlk Çıkanlar Sanılandan Fazla Çeşitlilikte Olabilir

“Dış görünüşü yılan gibi ama iç yapısı balık gibi.” İskoçya’da bulunan bir fosil üzerinde çalışan Calgary Üniversitesi araştırmacıları liderliğindeki uluslararası ekip, hayvanların sudan karaya çıkışına ilişkin düşüncelerimizi zenginleştirecek bulgular elde etti. 340 milyon… Okumaya devam et

‘Erkeklerin yüzü yumruğa daha dayanıklı’

Yeni geliştirilen bir teoriye göre erkeklerin yüz yapısı yumruk yumruğa girişilen kavgalara karşı evrimsel olarak daha dayanıklı şekilde gelişti. Yumruk karşısında en çok kırılan yüz kemikleri de erken dönem insan evrimi sırasında en… Okumaya devam et

Seks yapan ilk canlı türü bulundu

Bilim insanları ilk cinsel ilişkiye giren canlıyı bulduklarını öne sürdü. İddiaya göre yumurtlayarak üremeden cinsel ilişkiyle üremeye geçen ilk canlı, 385 milyon yıl önce İskoçya sularında yaşayan bir balık türüydü. “Mikrobrakiüs dicki” adlı… Okumaya devam et

“Türü belirsiz” yeni bir deniz canlısı keşfedildi

Avustralya sahillerinde “mantar” şeklinde yeni bir deniz canlısı keşfedildi. Ancak canlının hayvanlar alemindeki yeri belirlenemiyor. İlk olarak 1986’da denizden çıkarılan canlıyı inceleyen Kopenhag Üniversitesi’nden bir grup bilim insanının yazdığı makale, “Plos One” adlı… Okumaya devam et

Dinozorlar 50 milyon yılda kuşa dönüştü

Bilim insanları, dev etobur dinozorların 50 milyon yıl içinde küçülerek kuşa dönüştüğünü açıkladı. BBC Türkçe’nin haberine göre, araştırmacılara göre, teropotlar sürekli olarak küçülen tek dinozor türüydü. Bu hayvanların iskeletleri diğer dinozorlara göre dört kat… Okumaya devam et

Uzuv yenileme özelliğinin sırrı çözülüyor

Bilim insanları, bazı semender türlerinin kaybettikleri uzuvlarını diğer türlerden nasıl çok daha hızlı geri kazandıkları hakkında önemli ipuçlarına ulaştı. Biyologlar, hayvanlar alemindeki en merak edilen becerilerden birinin, genetik faktörlere dayandığını ifade etti. Kaybettikleri… Okumaya devam et

Dünya 2.8 milyar yıl sonra ‘ölecek’

Güneş, 5 milyar yıl içinde ömrünü tamamlayacak. Ölüm sürecinde genişleyerek hayat verdiği Dünya’yı da yutacak olan Güneş, gezegenimizin nihai ölüm tarihini saklıyor. Ancak gökbilimciler, Dünya’nın fiziksel olarak yok olmasa da, bir gün üzerindeki… Okumaya devam et

Tarihin en eski genomu 700 bin yıllık

Bilim insanları, tarihin bilinen en eski ve eksiksiz DNA dizilimini oluşturmayı başardı. DNA dizilimi, 700 bin yaşındaki bir atın genomundan elde edildi. Avrupalı bilim insanları, antik zamanlardan kalma bir genomdan bilinen en eski… Okumaya devam et

Kaplumbağa kabuğunun evrimi çözüldü

Kaplumbağaların kabuklarının nasıl bir evrim süreci sonunda oluştuğu bilim insanlarını uzun süredir meşgul eden bir bilimsel bilmeceydi. Ancak yapılan yeni bir araştırma, ‘bağa’ adı verilen kemiksi kabuğun oluşumu hakkında yeni bilgilere ulaşılmasını sağladı.… Okumaya devam et

Her 13 kişiden 1’i şempanze ayaklarına sahip

ABD’li bilim insanlarının yaptığı bir araştırma, dünyada her 13 kişiden 1’inin şempanze benzeri ‘esneme özelliği yüksek’ ayaklara sahip olduğunu ve böylece ağaçlara çok daha rahat tırmanabileceğini ortaya koydu. Eğer ağaçlara tırmanma konusunda başarılıysanız,… Okumaya devam et

Esnek metatarsal: Bazı insanlar maymunlar gibi yürüyor

Yürüdüğümüz zaman ayaklarımız topuk üstünde ayak bileğinden bükülerek kıvrılırlar. Ancak günümüz insanlarından bazılarında kıvrılma ve bükülme sadece bir noktadan ibaret kalmıyor. Araştırmacılar bazı deneklerin kısmen şempanzeler veya ön insansılara benzer şekilde yürüyerek yol… Okumaya devam et

400 yıl önce donan bitkiler yeniden canlandı

Bilim insanları, yüzyıllar önce “Küçük Buzul Çağı” döneminde donan bazı bitkilerin yeniden yeşerdiğini açıkladı. Varlığı yüzyıllar öncesine uzanan karayosunu bitkisi örneklerinin, laboratuvar koşullarında canlandığı görüldü. Araştırmacılar bu gelişmenin, döngüsel uzun buzul çağlarının ardından… Okumaya devam et

Yeni Balık Türleri Üreyebilir

Genetiği değiştirilmiş (GD) somon balıklarının üreme çiftliklerinden kaçıp doğada başka türden balıklarla çiftleşerek genlerini aktarmasından endişe ediliyor. Kanadalı bilim insanları, GD Atlantik somonunun, deniz alası ile melez bir tür oluşturabileceğini açıkladı. Daha hızlı… Okumaya devam et

Akrep zehirinden etkilenmeyen etçil fare

ABD’nin güney batı topraklarında ve Meksika’ya yakın olan çorak arazilerinde, küçük ama son derece korkutucu bir kemirgen yaşıyor. Sonoran Çölü’nde geceleri ortaya çıkan ve taze et arayan bu kemirgen, çekirgeden tarantulaya kadar ne… Okumaya devam et

‘Bitkiler birbirleriyle iletişim kurarak büyüyor’

Bitkilerin kendi aralarında iletişim kurabildiği ve çevreleri hakkında bilgi toplayabildiği ortaya çıktı. Bu durumun, biribirleriyle ‘iyi geçinen’ bitkiler yan yana dikildiği zaman, daha verimli gelişmelerini sağladığı belirtildi. Bilim insanları, bitkilerin akustik titreşimler sayesinde… Okumaya devam et

‘İnsanlar köpeklerle birlikte evrim geçirdi’

İnsanların en iyi dostu olarak bilinen köpeklerin, evrim sürecinde de insanlarla beraber değişim yaşadığı anlaşıldı. Binlerce yıl aynı yaşam ortamıni paylaşan iki tür, evrim basamaklarında da benzerlikler ortaya koydu. Yeni bir araştırma, köpekler… Okumaya devam et

Bilim adamları ‘süper buğday’ geliştirdi

BBC’nin haberine göre, merkezi Cambridge’de bulanan Ulusal Tarım Botaniği Enstitüsü, buğdayın çok eski atasıyla modern bir cinsini birleştirerek yeni bir tür ortaya çıkardı. Yapılan ilk denemelerde, bu yeni tür buğdayın ürününün, mevcut modern… Okumaya devam et

Antarktika’da 15 milyon yıllık bakteri bulundu

Rus araştırmacıların geçtiğimiz yılın başlarında sondajla ulaşmayı başardığı Antarktika’nın 15 milyon yıllık Vostok Gölü’nde, bugüne kadar eşine rastlanmamış bir bakteri bulunduğu açıklandı. Buz tabakanın yaklaşık 3800 metre altında yer alan bakteri, 15 milyon… Okumaya devam et

Yürümeyi 370 milyon yıllık balıktan öğrendik’

Bilim insanları, 370 milyon yıl önce yaşamış bir balığın olağandışı fosilini inceleyerek, insanlar dahil birçok canlının neden iki kol veya bacağa sahip olduğuna dair önemli bilgiler elde etti. Antik balık, sudan karaya çıkan… Okumaya devam et

Evrim Ağacı: His Nedir? Bilimsel Olarak Nasıl Değerlendirilir?

Bu soruyu cevaplandırabilmek için, öncelikle “6. his” tanımını yapmak lazım. Eğer ki “Gelecekte olacakları öngörmek”, “falcılık”, “astroloji” gibi sahtebilimsel yaklaşımlardan bahsediyorsak, eldeki veriler dahilinde, böyle bir yetinin bilimsel olarak var olmadığını bilmeliyiz. Mistisizm… Okumaya devam et

Gupi Balıkları: Her şey daha çekici olmak için!

Erkek Gupi balıkları, karşı cinse daha çekici görünmek için çirkin arkadaşlarını kullanıyor. İngiliz Kraliyet Bilim Topluluğu’nun yayımladığı makalede, erkek Gupi balıklarının, etraflarında dişiler olduğunda renkleri daha sönük hemcinsleriyle birlikte görünmeyi tercih ettiği belirtildi.… Okumaya devam et

El ve Ayak Parmak Sayımız Evrimsel Olarak Nasıl Belirleniyor?

Memeli gelişimi sırasında parmak sayısının nasıl belirlendiğini inceleyen araştırmacılar, elli yıl önce Alan Turing tarafından geliştirilen bir matematiksel modelin gelişim sürecini doğru açıkladığını buldular. Evrimsel gelişim sürecinde sudaki yaşam formlarından karasal yaşam formlarına… Okumaya devam et

Köle karıncalar baskıcı rejime isyan ediyor

Kolonileri başka karıncalar tarafından ele geçirilen işçi karıncaların, kölelikten kurtulmak için sabotaja başvurduğu ortaya çıktı. Yapılan bir araştırmaya göre, köle edilen karıncalar, kendilerini çalıştıran karıncaların ailelelerini sabote edip, maruz kaldıkları baskıdan kurtulmaya çalışıyor.… Okumaya devam et

Her görev için ayrı gen grubu kullanıyorlar

  Yapılan yeni bir araştırma, işçi arıların görev tanımları değiştikçe beyinlerindeki gen gruplarının kullanım şeklinin de değiştiğini ortaya koydu. Böylelikle, farklı davranışların ilk kez farklı gen dizilimlerine sahip olabileceği öne sürüldü. İşçi arıların,… Okumaya devam et

Kısa süreli bellek yapay ortamda izole edildi

  Bilim insanları, izole edilmiş beyin dokusundaki kısa süreli belleği yapay ortamda saklamanın yöntemini buldu. Case Western Reserve Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yapılan araştırmada, kemirgenlerin beyinlerindeki hippokampus bölgesinden izole edilmiş dokulardaki kısa süreli bellek… Okumaya devam et

Çiftkabuklular cinsiyet değiştiriyor

Bilim insanları, Antartika kıtası su altı yaşamının çiftkabuklulular ailesi üyelerinden Lissarca miliaris‘in cinsiyet değiştirdiğini belirledi. Bilim insanları, istiridye veya midye benzeri canlının üreme sürecini 1970’lerden bu yana izliyor. Lissarca miliaris’in ilk zoolojik tanımlanması 1845… Okumaya devam et

Geleceğin antibiyotikleri yeraltı mağaralarında

Bilim insanları, mağaralarda bulunan bazı bakterilerin, ilaçlara direnç gösteren mikroplara karşı etkili antibiyotik üretiminde kullanılabileceğini açıkladı. Antibiyotikler, bakterileri öldürmek ya da çoğalmasını durdurmak için üretilen kimyasal anahtarlar olarak tanımlanıyor.Bu maddelerin, çok yüksek derecede… Okumaya devam et

‘Evrim, Plasebo etkisinin nasıl işlediğini açıklayabilir’

Bilim insanları, plasebo tedavisinin iyileştirme etkisinin, beyinde evrimsel süreçte oluşmuş ‘bağışıklık sistemini açma-kapama mekanizmasını tetiklemesine’ bağlı olduğunu ortaya çıkardı. Bristol Üniversitesi’nde tasarlanan bir bilgisayar simülasyonundan alınan sonuçlar, plasebo etkisinin evrimle açıklanabileceğini ve bağışıklık… Okumaya devam et

Kuşlar da cenaze töreni yapıyor

Bilim insanları, bir kuş türünün ölüleri için “Cenaze töreni” düzenlediğini ortaya çıkardı. “Animal Behaviour” dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, “Alakarga” olarak bilinen kuş, kendi türünden bir kuşun ölüsünü gördüğünde yiyecek arayışına son verip diğerlerine… Okumaya devam et

500 milyon yıllık geni canlandırdılar

Bilim insanları, “paleo-deneysel evrim” adı verilen bir yöntem kullanarak, 500 milyon yıllık bir bakteriden alınan geni, canlı bir bakteriye aktardı. ABD’nin Georgia Tech Üniversitesi’nde gerçekleştirilen deneyde, bilim insanları yüz milyonlarca yıl öncesine ait… Okumaya devam et

Böcek aleminin intihar bombacıları

Bilim insanları, kolonilerini korumak için düşmanlarına karşı intihar saldırısı düzenleyen bir böcek cinsi keşfetti. ‘Science’ dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre termit olarak adlandırılan beyaz karınca topluluklarını inceleyen bilim insanları, bir termit türünün kolonilerini… Okumaya devam et

Galapagos dev su kaplumbağalarının son temsilcisi “Yalnız George” öldü

Galapagos dev su kaplumbağalarının son temsilcisi “Yalnız George” öldü. Galapagos adası doğal parkı yetkilisi, 100 yaşın üstündeki “Yalnız George”un cansız bedeninin dün bakıcısı tarafından bulunduğunu söyledi. Çobanlar tarafından 1972 yılında Pinta adasında bulunan erkek kaplumbağa,… Okumaya devam et

Mars’ta yaşayabilecek mikroplar bulundu

ABD’li bilim insanları, Güney Amerika’daki yanardağlarda yaptıkları araştırmalarda, en zor şartlar altında yaşayabilen mikroplar keşfetti. Mikropların, Mars gibi yaşama en olanaksız şartlara sahip bir gezegende bile yaşayabileceği ifade edildi. Colorado-Boulder Üniversitesi tarafından yapılan… Okumaya devam et

Mamutların nasıl yok olduğu kesinleşti

Bilim insanları, eski insanlarla aynı dönemlerde on binlerce yıl yaşamış olan ancak 4-10 bin yıl önce yok olan mamutlanın sonunun nasıl geldiğine dair net bir senaryo oluşturmayı başardı. Yapılan en son araştırmalar, tüylü… Okumaya devam et

Güvercin beyninde manyetik alanları algılayan nöronlar bulundu

Houston’da Baylor Üniversitesi Tıp Okulu’nda çalışan iki bilim adamı, güvercinlerin beyninde dünyadaki manyetik alanları algılayan nöronlar keşfetti. Kuşların, Dünya’daki manyetik alanların yerini algılayabiledikleri 1960’lardan beri biliniyor. “Magnetoreception” diye adlandırılan bu özelliğin nasıl işlediği… Okumaya devam et

Vahşi kediler Güneydoğu’da evcilleşti

New York Times’ın haberine göre, bugün sayıları 600 milyonu bulan ev kedilerinin ilk örnekleri Güneydoğu Anadolu ve Irak’ta bulundu. İlk evcil kedinin Yakındoğu vahşi kedileri olduğu tahmin ediliyor. Binlerce yıl önce Yakındoğu’da bir… Okumaya devam et

Evrim hakkında merak edilen sorulara yanıtlar

İki ayak üzerinde yürüme 1.7 milyon yıl önce insanlık tarihinde yepyeni bir sayfanın açılmasına yol açtı Bilim dergisi New Scientist, evrimin en merak edilen 10 sorusuna yanıt verdi. Cumhuriyet’in Bilim-Teknik ilavesinde yer alan,… Okumaya devam et

Virüsler içimizde evrim geçiriyor

Virüsler milyonlarca yıldır içimizde evrim geçiriyorlar. Eski çağlarda ilk insanları hasta eden antik virüslerin, günümüzde hala varoldukları ve sanılandan çok daha yaygın oldukları belirtildi. Bilim insanları, antik virüslerin on milyonlarca yıldır DNA’larımız içinde… Okumaya devam et

Prof. Celal Şengör: “Türkiye halkının doğa bilimleriyle olan ilgisi sıfır”

Prof. Celal Şengör cuma günkü Cumhuriyet Bilim ekinde yazıyor… “Ülkemizde bir zaman önce son derece faydalı bir internet sitesi faaliyete geçti: “nadirkitap.com”… Bu site Türkiye’deki ekseri sahafın kitaplarını sergilediği ve satışa sunduğu bir… Okumaya devam et

Sri Lanka’da bir tavuk, yumurtlamak yerine yavrusunu doğurdu

Yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan çıkar sorusuna Sri Lanka’dan yanıt geldi. Bir tavuk, yumurtlamak yerine yavrusunu doğurdu. Söz konusu tavuk yumurtlayıp daha sonra kuluçkaya yatmak yerine 21 gün boyunca yumurtasını içinde tuttu.… Okumaya devam et

Vietnam’da yeni ve esrarengiz bir hastalık üredi: 19 Ölü

Vietnam’ın orta kesimlerinde görülen esrarengiz bir hastalığa 100’den fazla kişi yakalanırken, hastalıktan şu ana kadar 19 kişi öldü. Vietnam’daki yetkililer, hastalığın araştırılması için uluslararası sağlık uzmanlarından yardım istendiğini, hastalığa çoğunlukla çocukların ve gençlerin yakalandığını… Okumaya devam et

Dünyanın en yalnız balinası

Çıkardığı ses türdeşleri tarafından algılanamayan yalnız balinanın şarkısı iç burkuyor. Yalnız balina türlerinden başka bir dilde konuşuyor, diğer balinalara göre farklı bir ses frekansı yaydığı için denizde fark edilmiyor. Normal bir balinanın çıkardığı ses… Okumaya devam et

Evrim Eğitimine Evet! (Evrim Ağacı)